Wereldwijd is er een groeiende interesse voor zogenaamde ‘Small Modular Reactors (SMR)’. Kenmerkend voor deze reactoren is dat ze veel kleiner zijn dan de huidige kerncentrales en een beperkt vermogen hebben van maximum 300 megawatt. Ter vergelijking, klassieke kerncentrales zoals de meest recente kernreactoren van Doel of Tihange - Doel 3 en 4, en Tihange 2 en 3 - hebben een vermogen van meer dan 1000 megawatt. ‘Modulair’ betekent dat de onderdelen van een SMR op een gestandaardiseerde manier gebouwd en geassembleerd kunnen worden. Voor de koeling van de reactoren kan water of een ander koelmiddel gebruikt worden, zoals bijvoorbeeld helium, lood, natrium, gesmolten zout etc.
De werking van een SMR is vergelijkbaar met deze van een klassieke kernreactor. Het maakt gebruik van kernsplijting, waarbij de kern van een atoom wordt gesplitst. Daarbij komen grote hoeveelheden energie vrij in de vorm van warmte. Deze warmte wordt gebruikt om stoom te produceren, die turbines aandrijft die verbonden zijn met generatoren, waardoor uiteindelijk elektriciteit wordt opgewekt. Naast het opwekken van elektriciteit kan de geproduceerde warmte in een SMR ook voor andere toepassingen gebruikt worden zoals bijvoorbeeld de productie van waterstof of warmtevoorziening. Momenteel worden er wereldwijd tientallen modulaire reactorontwerpen ontwikkeld.
SMR’s en nucleaire veiligheid
SMR’s moeten minstens even veilig zijn als een klassieke reactor, zo niet nog veiliger. Veiligheid blijft een fundamentele voorwaarde voordat deze technologie in gebruik kan worden genomen. Net als de klassieke reactoren zullen ze in de toekomst moeten voldoen aan de nodige veiligheidsvoorschriften die moeten worden vastgesteld in de nationale regelgeving. De herziening van de wet van 2003 inzake de uitstap uit kernenergie opent perspectieven voor nieuwe technologieën zoals kleine modulaire reactoren (SMR's).
Internationale samenwerking rond SMR’s
Gezien de grensoverschrijdende aard van nucleaire veiligheid en de internationale belangstelling voor SMR's is het bevorderen van internationale samenwerking en harmonisatie van veiligheidsstandaarden en regelgevende benaderingen essentieel. Het FANC volgt dan ook zo goed mogelijk de evoluties binnen dit domein op. Om zich voor te bereiden op deze nieuwe technologieën neemt het FANC, samen met andere nationale veiligheidsautoriteiten, deel aan een aantal internationale initiatieven en fora:
- Het Nuclear Harmonization and Standardization Initiative en het Small Modular Reactor (SMR) Regulators' Forum van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA).
- Op 5 mei 2025 zijn het FANC en het nucleair onderzoekscentrum SCK CEN formeel gestart met een voorafgaand overlegproces (prelicensing) over een geavanceerde kleine modulaire reactor (SMR) die gebruikmaakt van loodkoelingstechnologie.
- Op 21 januari 2026 sloot het FANC zich aan bij het Europese initiatief ‘Joint Early Review’ (JER) om samen met andere Europese regelgevers het voorlopige ontwerp voor een kleine kernreactor (SMR) ontwikkeld door het Franse bedrijf NUWARD, een dochteronderneming van EDF, te beoordelen.