Wereldwijd is er opnieuw meer aandacht voor kernenergie en voor nieuwe nucleaire technologieën, zoals kleine modulaire reactoren (SMR’s). Ook in België kunnen zich in de toekomst nieuwe nucleaire projecten of installaties aandienen.
Die evoluties veranderen de rol van het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC) niet.
Als onafhankelijke toezichthouder blijft het agentschap toezien op nucleaire veiligheid, beveiliging en non-proliferatie, met als doel de bevolking, de werknemers en het leefmilieu te beschermen tegen de risico’s van ioniserende straling. Wel past het FANC zijn manier van werken aan om zich goed voor te bereiden op mogelijke toekomstige dossiers.
Daarom heeft het FANC intern het programma “New Build” opgezet. Met dat programma bereidt het agentschap zich voor op mogelijke nieuwe nucleaire projecten in België, onder meer door expertise op te bouwen, interne processen verder te ontwikkelen en de samenwerking met zijn technisch filiaal, Bel V, te optimaliseren.
Voorbereiden op nieuwe en complexe dossiers
Nieuwe nucleaire projecten brengen uiteenlopende en complexe vragen met zich mee. Die hebben onder meer betrekking op:
- nucleaire veiligheid, beveiliging en non‑proliferatie
- afvalbeheer en transport
- juridische en regelgevende kaders
- communicatie en stakeholderbetrokkenheid
Daarbij gaat het niet alleen om de bouw van installaties, maar om hun volledige levenscyclus, van conceptfase tot ontmanteling.
Omdat vandaag nog niet vastligt welke technologieën of projecten zich concreet zullen aandienen, bereiden het FANC en Bel V zich stap voor stap voor. Zo kunnen zij kennis opbouwen, hun processen verder ontwikkelen en nieuwe inzichten meenemen in hun voorbereiding.
Leren in internationale samenwerking
Die voorbereiding gebeurt bovendien in een internationale context die sterk in ontwikkeling is.
Het FANC neemt actief deel aan internationale samenwerkingsverbanden en werkgroepen tussen nucleaire toezichthouders, waarin:
- kennis en ervaring worden gedeeld
- veiligheidsvraagstukken gezamenlijk worden besproken
- gewerkt wordt aan harmonisering van regelgevende benaderingen
Die samenwerking helpt het FANC om nieuwe technologieën, zoals SMR’s, beter te begrijpen, kennis en ervaring uit te wisselen en het regelgevend kader verder te ontwikkelen in lijn met internationale goede praktijken.
Ervaring opbouwen in de praktijk
Naast internationale samenwerking bouwt het FANC vandaag ook ervaring op via concrete nationale en internationale initiatieven.
Zo neemt het agentschap, samen met zijn technisch filiaal Bel V:
- deel aan de Joint Early Review van het SMR‑ontwerp NUWARD, samen met andere Europese toezichthouders
- deel aan pre‑licensing‑uitwisselingen in het kader van het EAGLES‑project, rond geavanceerde reactor technologieën
Doorheen deze trajecten:
- bouwen we kennis op over de verschillende concepten en technologieën
- toetsten we de ontwerpen aan het Belgische regelgevend kader en identificeren we mogelijk blokkerende punten
- lichten we verwachtingen en praktijken toe en ontwikkelen we ze waar nodig.
Zo wordt ook de behandeling van een eventuele vergunningsaanvraag beter voorbereid.
Deze deelname betekent geen goedkeuring of ondersteuning van specifieke projecten, maar is gericht op een betere voorbereiding van het toezicht.
Klaar wanneer het nodig is
Met al die inspanningen bereidt het FANC zich voor op mogelijke toekomstige projecten, zodat het klaar is wanneer dat nodig is.
Dat betekent:
- beschikken over de nodige expertise
- aangepaste processen en werkwijzen ontwikkelen
- voldoende capaciteit opbouwen
Altijd met dezelfde opdracht: de bevolking, de werknemers en het leefmilieu beschermen tegen de risico’s van ioniserende straling.