NL : FR
 RSS
Arrow Sitemap

Onze missie 

' Het FANC bevordert de doeltreffende bescherming van de bevolking, werknemers
en het leefmilieu tegen het gevaar van ioniserende straling '.

RADON

Zwanger? Vermijd straling

Waarom een campagne over dit thema?


Tijdens de zwangerschap zijn de ongeboren kinderen (die embryo's en vanaf de 3e maand foetussen worden genoemd) zeer gevoelig voor ioniserende straling, of deze nu afkomstig is van X-stralentoestellen zoals gebruikt in de geneeskunde, of van radioactief materiaal. Bijgevolg moet elke radioactieve bestraling of besmetting op dat ogenblik zo veel mogelijk worden vermeden, of, wanneer het absoluut noodzakelijk is, moet de stralingdosis zo veel mogelijk beperkt worden. Dit is de reden waarom het door de Belgische regelgeving en de Europese richtlijnen waarop ze gebaseerd is, wordt verboden om zwangere werknemers, van zodra ze hun zwangerschap gemeld hebben, tewerk te stellen op plaatsen waar ze beroepshalve aan ioniserende straling kunnen worden blootgesteld. Door deze zelfde regelgeving en richtlijnen worden binnen het medisch gebied een reeks maatregelen opgelegd met als doel een bijzondere bescherming te garanderen voor patiënten die zwanger (kunnen) zijn.

brochureOnlangs heeft het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC) kennis genomen van meerdere gevallen van onvrijwillige bestraling van zwangere patiënten bij radiologische onderzoeken uitgevoerd in België, waarbij sommigen aan tamelijk hoge doses werden blootgesteld. Dit suggereert een onvoldoende of verminderde aandacht voor dit probleem. Om dit soort van ongevallen te vermijden moet het ganse personeel, zowel de artsen als het verpleegkundig en paramedisch personeel, zeer aandachtig zijn. Opdat er een daadwerkelijke veiligheidscultuur zou ontstaan en gehandhaafd blijven, moet het personeel gemotiveerd zijn en regelmatig geïnformeerd worden en moeten de vereiste preventieve maatregelen effectief en systematisch worden uitgevoerd. Het moment lijkt dus aangebroken om zowel het medisch personeel - voorschrijvende artsen, radiologen, nucleair geneeskundigen en andere practici - als de zwangere vrouwen zelf eraan te herinneren dat men bijzonder voorzichtig en waakzaam moet zijn en dit vanaf het prilste begin van de zwangerschap.

Een nieuwe oproep tot voorzichtigheid en een duidelijk standpunt zijn op dit ogenblik des te noodzakelijker daar er in sommige milieus een tendens bestaat om het risico op prenatale bestraling te minimaliseren en dus om de zwangere vrouwen op dit gebied minder te beschermen. Deze tendens bestaat ook bij bepaalde internationale instellingen die een rol spelen in het proces van de opstelling van beschermingsnormen tegen ioniserende straling. Nieuwe internationale aanbevelingen (Internationale Commissie Stralingsbescherming) zullen trouwens weldra worden gepubliceerd. Het FANC, dat aan deze internationale werkzaamheden deelneemt, heeft en zal, naast de vertegenwoordigers van andere landen, steeds blijven waarschuwen tegen deze dwaling en zal in naam van het voorzichtigheidsprincipe, verder blijven pleiten en zich verder blijven inspannen voor een voorzichtige en verantwoordelijke aanpak op het gebied van de bescherming van ongeboren kinderen tegen het gevaar van de ioniserende straling.

De voorzichtige aanpak van het FANC kan bijkomend worden gerechtvaardigd door de resultaten van recente onderzoeken die o.a. in België gevoerd werden in het Studiecentrum voor Kernenergie te Mol (zie bijlage voor meer details) die ons er integendeel toe aansporen om nog voorzichtiger te zijn, en vooral tijdens de eerste dagen na de bevruchting (zelfs vóór het uitblijven van de maandstonden).

Deze onderzoeken die bij de wereldtop behoren, worden heden verder gezet dank zij Europese subsidies en met de financiële steun van het FANC.

Zwangerschap en straling? Wat zijn de risico's?


Hoewel de blootstelling aan ioniserende straling op elke leeftijd een risico inhoudt, is de bestraling van embryo's en foetussen bijzonder zorgwekkend. Omwille van de snelle celvernieuwing en complexe ontwikkelingsmechanismen van het organisme zijn de gevolgen bij embryo's en foetussen meer gevarieerd en meer uitgesproken en komen ze reeds voor bij lagere doses. De grootste risico's zijn de inductie van kanker, aangeboren afwijkingen en een aantasting van de hersenfuncties.
In bijlage vindt u een samenvatting van de risico's veroorzaakt door een bestraling van het ongeboren kind afhankelijk van de doses en de fase van de zwangerschap, evenals een tabel met enkele courante radiodiagnostische en nucleairgeneeskundige onderzoeken met de ermee gepaard gaande doses en wat informatie over de nieuwe onderzoeksresultaten van studies uitgevoerd op het SCK te Mol.

Het is tevens belangrijk er zich rekenschap van te geven dat de blootstelling van een embryo of een foetus aan ioniserende straling niet noodzakelijk en automatisch leidt tot schadelijke gevolgen. Het risico hangt o.a. af van de stralingsdosis en de fase van de zwangerschap. Bepaalde schadelijke gevolgen komen enkel voor boven een bepaalde stralingsdosis: er is geen enkel gevaar op dergelijke gevolgen wanneer de toegediende dosis lager is dan de drempel. Andere kunnen al na zeer lage doses voorkomen, maar het risico dat ze zich voordoen bij die doses is zo klein dat het als verwaarloosbaar beschouwd kan worden door de toekomstige moeder, vergeleken met andere risico's die men in het dagelijks leven loopt. Bepaalde gevolgen komen enkel voor bij een bestraling op een precies tijdstip tijdens de zwangerschap.

Men dient dus redelijk te blijven en niet te beginnen panikeren wanneer een zwangere vrouw aan een accidentele bestraling werd blootgesteld: er kan snel worden onderzocht of er hieraan al dan niet een risico verbonden is en ook kan de omvang van dit risico worden geschat. Het is dan aan de patiënte om, na hierover correct geïnformeerd te zijn geweest, een beslissing te nemen met kennis van zaken. Zo dient men er zich ook van bewust te zijn dat het in bepaalde gevallen kan gebeuren dat een medisch onderzoek met X-stralen absoluut noodzakelijk is tijdens de zwangerschap, bijvoorbeeld omdat het leven van de moeder in gevaar is. In een dergelijke situatie is het vaak mogelijk om de onderzoekstechnieken aan te passen zodat de toegediende dosis sterk gereduceerd wordt.

De campagne van het FANC


Het FANC heeft reeds een schrijven gericht aan alle radiologiediensten van het land om hen te herinneren aan de reglementaire bepalingen inzake zwangerschapsbescherming en de noodzaak om terzake bijzonder aandachtig te zijn. Dergelijke waarschuwingen zullen weldra ook gericht worden aan de andere diensten waar ioniserende stralingsbronnen worden gebruikt, zoals de diensten voor nucleaire geneeskunde. Er zullen tevens besprekingen worden aangevat met de medische organisaties ten einde samen pistes vrij te maken voor de verbetering van preventieve maatregelen.

Een brochure bestemd voor het grote publiek wordt voorbereid. Ze zal op grote schaal verspreid worden en zal alle praktische en nuttige informatie bevatten over de risico's van de ioniserende straling voor het ongeboren kind en tevens alle vereiste raad om ze te vermijden of tot een maximum te beperken.


Contact

 
 
 

INES

 


 printvriendelijk  Home

Copyright 2013 © - Wettelijke vermeldingen