NL : FR
 RSS
Arrow Sitemap

Onze missie 

' Het FANC bevordert de doeltreffende bescherming van de bevolking, werknemers
en het leefmilieu tegen het gevaar van ioniserende straling '.

RADON

INES: een communicatiemiddel

De INES schaal is enkel te beschouwen als een hulpmiddel voor de communicatie naar het publiek en de media om de ernst van een nucleaire gebeurtenis qua veiligheid eenvoudiger te kunnen situeren. De INES-schaal is dus geen middel om de veiligheid van een nucleaire installatie te evalueren en mag dus ook niet gebruikt worden om de veiligheid van verschillende installaties in eigen land of buitenland te vergelijken.

INES scale

Gebeurtenissen, ingedeeld op de INES-schaal, in België van de laatste 12 maanden
Datum Inrichting Niveau INES Beschrijving van de gebeurtenis
2017-05-28 SCK•CEN 1

Op zondag 28 mei 2017 omstreeks 09.00 uur werd onderzoeksreactor BR2 van het Studiecentrum voor Kernenergie (SCK•CEN) in Mol uitgeschakeld. Dit vanwege een stroomuitval in een deel van de installatie. Er woedde op dat moment een hevig onweer boven Mol en de stroomuitval was te wijten aan een blikseminslag op het externe elektriciteitsnet. Het incident is gelijkaardig aan dat van 12 mei 2017 en een onderzoek is lopende om een herhaling te voorkomen.

De stroomvoorziening kon na ongeveer 20 minuten worden hersteld. De veiligheidsprocedures werden gevolgd en er werd beslist om de reactor niet terug op te starten. De impact van dat besluit was zeer beperkt, aangezien de reguliere stop van de onderzoeksreactor gepland was op 30 mei 2017. Het SCK•CEN is volop bezig met het onderzoek om te voorkomen dat het zich in de toekomst herhaalt.

Na analyse werd dit incident ingedeeld op niveau 1 van de INES-schaal. INES (International Nuclear Event Scale) is een communicatietool die toelaat om de ernst van een gebeurtenis waar ioniserende straling bij betrokken is begrijpelijk voor te stellen. Deze schaal telt zeven niveaus, gaande van 1 (anomalie) tot 7 (zwaar ongeval).

Deze anomalie had geen enkele impact op het welzijn van de personeelsleden, de bevolking of het leefmilieu.
2017-05-12 SCK•CEN 1

Op vrijdag 12 mei 2017 omstreeks 19.30 uur schakelden de automatische veiligheidssystemen onderzoeksreactor BR2 van het Studiecentrum voor Kernenergie (SCK•CEN) in Mol uit. Dit vanwege een stroomuitval in een deel van de installatie. Er woedde op dat moment een hevig onweer boven Mol en de stroomuitval was te wijten aan een blikseminslag.
De stroomvoorziening kon na ongeveer een uur worden hersteld. De veiligheidsprocedures werden gevolgd en de reactor werd terug opgestart.

Na analyse werd dit incident ingedeeld op niveau 1 van de INES-schaal. INES (International Nuclear Event Scale) is een communicatietool die toelaat om de ernst van een gebeurtenis waar ioniserende straling bij betrokken is begrijpelijk voor te stellen. Deze schaal telt zeven niveaus, gaande van 1 (anomalie) tot 7 (zwaar ongeval).

Deze anomalie had geen enkele impact op het welzijn van de personeelsleden, de bevolking of het leefmilieu.
2017-03-11 Industrieel bedrijf (Vlaams-Brabant) 1

Op 11 maart 2016 werd een radioactieve bron teruggevonden in een magazijn van een industrieel bedrijf gelegen in de provincie Vlaams-Brabant dat gespecialiseerd is in het uitvoeren van bodemsaneringswerken en grondreiniging. Gedurende 17 jaar werd geen reglementaire controle meer op de bron uitgevoerd. Het bedrijf had geen weet meer van de aanwezigheid of historiek van deze bron.  

Na onderzoek ter plaatse door het FANC en de erkende controle-instelling AIB-Vinçotte Controlatom bleek het te gaan om een meettoestel dat ingezet werd voor het uitvoeren van debiet- of dichtheidsmetingen. Daarvoor maakte het toestel gebruik van een ingekapselde radioactieve pastille met een nominale activiteit van 3,7 GBq in 1979. Het gedemonteerde meettoestel was volledig intact en vakkundig geborgen. De huidige activiteit bedraagt ongeveer 1,6 GBq. De radioactieve bron werd uiteindelijk afgevoerd voor verwerking op 17 maart 2016.  

Gezien de moeilijk bereikbare stockageplaats en vermits het meettoestel  volledig intact was en de radioactieve bron degelijk ingekapseld en afgeschermd zat in het toestel, zijn er geen personen blootgesteld aan straling afkomstig van het teruggevonden voorwerp. Na grondige analyse werd dit voorval dan ook ingedeeld op niveau 1 van de INES-schaal, wat overeenkomt met een anomalie.

Dit voorval heeft geen enkele impact gehad op de bevolking, de werknemers van het betrokken bedrijf of het leefmilieu.

2017-03-06 IBA 1

Op maandag 6 maart 2017 voerden werknemers van het bedrijf IBA, actief in de productie van cyclotrons die dienen voor de productie van radioactieve isotopen, testen uit op een cyclotron in een bunker. Tijdens deze testen stelde een operator vast dat de geprogrammeerde besturing (PLC) van de te testen versneller aangaf dat de deur van de bunker gesloten was, terwijl deze fysiek open stond.

De operator informeerde daarop de dienst fysische controle. Na onderzoek stelde de dienst fysische controle vast dat er een omleiding was geplaatst op het niveau van de beveiliging van de versneller, waardoor de foutmelding van de deur omzeild kon worden. De omleiding werd dan opgeheven en de beveiligingsfuncties werden getest. De dienst fysische controle meldde deze anomalie niet aan de veiligheidsautoriteiten (FANC en Bel V).

Op maandag 20 maart 2017 werd de anomalie gemeld aan een ander lid van de dienst fysische controle, die op zijn beurt het FANC en Bel V verwittigde. De veiligheidsautoriteiten eisten de onderbreking van de activiteiten in deze bunker, totdat de oorzaak van de anomalie duidelijk was. Op dinsdag 21 maart 2017 werd de oorzaak van het probleem duidelijk geïdentificeerd. Nadat IBA de nodige maatregelen had genomen opdat deze gebeurtenis zich nooit meer zou voordoen, gaven het FANC en Bel V de toestemming om de activiteiten in deze bunker te hernemen.

Onderzoeken toonden aan dat de eerste barrière van de beveiliging defect was (de besturing ontving geen enkele indicatie over de toestand van de deur, waardoor de operatoren de testen niet konden verder zetten) en dat er rond 6 februari een omleiding werd ingevoerd op het niveau van de beveiliging om zo de foutmelding van de deur te kunnen omzeilen.
Later, rond 20 februari, werd de defecte beveiligingsbarrière vervangen door een nieuwe, maar de omleiding bleef intact. Sindsdien ontving het systeem voortdurend de informatie dat de deur van de bunker dicht was, zelfs wanneer deze fysiek open kon staan.

Deze anomalie zou echter in geen enkel geval tot een accidentele bestraling van het personeel mogen leiden, aangezien de beveiliging die de productie van de straalbundel beheert operationeel bleef.

Hoewel deze gebeurtenis geen enkele impact had op de gezondheid van de werknemers, de bevolking of het leefmilieu, werd dit geklasseerd op niveau 1 van de INES-schaal, voornamelijk om redenen in verband met de veiligheidscultuur.

2017-02-20 Belgoprocess 1

Op maandag 20 februari 2017 kwam tijdens een transfer van licht radioactieve vloeistoffen naar de waterbehandelingsinstallatie op site 2 van Belgoprocess een hoeveelheid vloeistof terecht in de pulsatorruimte. Dit is een deel van de installatie die buiten dienst is gesteld en momenteel wordt ontmanteld.

Tijdens de ontmantelingswerken heeft men verkeerdelijk een operationele aftakleiding verwijderd, waardoor het lek ontstaan is. De vloeistof werd volledig opgevangen in de daartoe voorziene lekbak van de installatie.

Er zijn geen vloeistoffen buiten het gebouw getreden en er is geen besmetting buiten de installatie vastgesteld.

Deze afwijking heeft geen enkele impact gehad op het welzijn van de personeelsleden, de bevolking of het leefmilieu.

2017-02-17 NTP Europe 1

Op vrijdag 17 februari 2017 heeft er zich een incident voorgedaan bij NTP Europe in Fleurus tijdens een onderhoud.

Om de sanering van een cel voor te bereiden, activeerde een operator de schakelaar voor de watervoorziening. Toen de operator de aanvoer van water wilde stoppen, bleef dit stromen. De watertoevoerklep was geblokkeerd en stond in open positie.

De watertoevoer gebeurt via een kleine leiding boven een trechter die verbonden is met een recuperatiereservoir onder de cel. Het debiet van de trechter was minder groot dan het debiet van de watertoevoer, waardoor er water werd geloosd in de cel.

De dienst fysische controle deed onmiddellijk beroep op een onderhoudsmedewerker van het IRE, die ter plaatse was. Hij heeft de watertoevoer manueel gestopt. Een inspecteur van Bel V, het technisch filiaal van het FANC, ging onmiddellijk ter plaatse om het beheer van het incident verder op te volgen.

Er werd al snel vastgesteld dat er zich water bevond onder de cel, in een gang en in een laboratorium in een bijgebouw. De lozing van de trechter was niet verbonden met een recuperatiereservoir. Het water dat uit de trechter kwam werd daardoor rechtstreeks geloosd onder de cel.

De dienst fysische controle en de operator gebruikten een absorptiekit, om de verspreiding van de besmetting in de cel en in de bijgebouwen tegen te gaan.  

Er werd een dosistempo van 100 µSv/u gemeten in de lucht. Na onderzoek bleek dat deze dosistempo voornamelijk te wijten was aan een “hotspot”(ontstaan door een radioactief deeltje) in het absorberende product dat werd geloosd onder de productiecel. Er werden loden matrassen geplaatst rond het onderste deel van de cel om het dosistempo te verlagen.

Tijdens de werkzaamheden om de installatie te beveiligen, liep de erkende deskundige die het incident beheerde de hoogste dosis op, namelijk een dosis van 80 µSv. De maximale dosislimiet voor beroepshalve blootgestelde personen bedraagt 20.000 microsievert per twaalf opeenvolgende glijdende maanden.

Op dinsdag 21 februari werd een manipulatie uitgevoerd om de deeltjes die de “hotspot”creëerden te recupereren, nadat men de recuperatiemethode had gedefinieerd en meerdere testen had uitgevoerd. Daaruit bleek dat slechts één enkel deeltje met een activiteit van 30 gigabecquerel aan de oorsprong lag van het dosistempo. Tijdens deze recuperatiehandeling liep de operator die de bron in kwestie overbracht naar cel C22 de hoogste dosis (22 µSv) op.

Volgens de analyse van de FANC-inspecteur, leidden meerdere elementen tot dit incident:

  • het ontbreken van een recuperatiereservoir,
  • het feit dat men niet heeft gemeld dat het reservoir werd verwijderd,
  • het gebrek aan onderhoud van de elektrische klep,
  • het ontbreken van de reflex bij de operator om de schakelaar voor de watertoevoer eerst te testen.

Het incident werd echter op een professionele manier beheerd.

Dit voorval had geen enkele impact op het welzijn van de andere werknemers, de bevolking of op het leefmilieu.

2017-01-24
CCB Italcementi Group 1

Op 24 januari 2017 deed er zich een incident voor bij CCB Italcementi Group in Gaurain-Ramecroix (Henegouwen), een onderneming gespecialiseerd in de ontginning van steengroeven voor de productie van cement, granulaten en beton.

Een elektricien stelde vast dat een radioactieve bron, gebruikt voor de dichtheidsmeting van cement, niet meer aanwezig was in zijn broncontainer. Het ging om een bron Cesium-137 met een activiteit van 1,4 gigabecquerel (GBq). De man kon met behulp van een stralingsmeter de radioactieve bron onmiddellijk terugvinden en weer in zijn container plaatsen.

De elektricien liep een dosis op van 130 microsievert. Na analyse blijkt dat voor geen enkele werknemer de wettelijke dosislimiet voor personen van het publiek werd overschreden. Deze wettelijke dosislimiet bedraagt 1000 microsievert per jaar.

Dit voorval had geen enkele impact op het welzijn van de andere werknemers, de bevolking of op het leefmilieu.

2016-12-05
NTP Europe 1

Een werknemer van het bedrijf NTP Europe werd op 5 december 2016 blootgesteld aan een lage dosis straling tijdens een onderhoudsbeurt aan een gammagrafietoestel. Volgens het opvolgingsformulier was het toestel leeg en dus ontladen van zijn radioactieve bron. De werknemer startte daarom met de handelingen voor het onderhoud. Daarop is de radioactieve bron gedeeltelijk uit het toestel gekomen. De elektronische dosimeter gaf direct alarm aan en de werknemer heeft het lokaal onmiddellijk verlaten. Het toestel werd inmiddels beveiligd en de bron werd op een veilige manier gerecupereerd.

2016-10-19 Doel 3 1

Tijdens tests werd vastgesteld dat de correcte werking van twee drukverschilmeetsystemen van Doel 3 niet onder alle omstandigheden kon worden gegarandeerd. Deze meetsystemen detecteren afwijkingen in de werkingsparameters van de stoomgeneratoren. Indien de waarden die door deze systemen worden gemeten afwijken van de verwachte waarden, is het mogelijk dat deze meetsystemen bepaalde automatische acties in gang zetten om de reactor in veilige toestand te brengen, zoals bijvoorbeeld de automatische uitschakeling van de reactor.

De oorzaak van het probleem ligt bij de transmitters die op het systeem waren geïnstalleerd. In de reactor van Doel 3 werd dit bepaald type van transmitters reeds gecontroleerd. Electrabel plant nog een aantal bijkomende analyses tijdens het huidig jaarlijks onderhoud van de centrale. Het FANC en Bel V volgen dit van nabij op.

De reactor beschikt nog over andere meetsystemen die dezelfde functie kunnen uitvoeren. Deze afwijking had dus geen significante gevolgen voor de nucleaire veiligheid en had ook geen enkele impact op het welzijn van het personeel en de bevolking of op het leefmilieu.

2016-10-06 Tihange 3 1

Op donderdag 6 oktober 2016 stelde Electrabel tijdens een controle vast dat een van de noodkoelwaterkringen van Tihange 3 niet beschikbaar was. De eenheid lag op dat moment momenteel stil voor revisie. De onbeschikbaarheid van een noodkoelwaterkring vormt een inbreuk op de reglementaire verplichtingen.

De oorzaak van de onbeschikbaarheid lag bij de verkeerde manipulatie van een klep door een operator tijdens een test van de verschillende signalen en alarmen in de eenheid.

Electrabel heeft de afwijking gemeld aan het FANC en Bel V op het moment dat de onbeschikbaarheid werd opgemerkt, op vrijdag 7 oktober 2016. De situatie werd onmiddellijk hersteld. De noodkoelwaterkring is sindsdien weer volledig operationeel.

Dit voorval had geen enkele impact op het welzijn van de bevolking en de werknemers of op het leefmilieu.  

2016-10-05 Schroothandelaar (provincie Luik) 1

Op woensdag 5 oktober 2016 detecteerde een meetpoort bij een schroothandelaar in de provincie Luik twee radioactieve bronnen in een binnenkomende lading schroot. De schroothandelaar reageerde correct en riep de hulp in van de meetpoortleverancier en een erkend deskundige, die de radioactieve bronnen hebben opgespoord en afgezonderd. Het bleek te gaan om twee Cesium-137-bronnen met een totale activiteit van 1,74 gigabecquerel. De bronnen werden op 7 oktober 2016 afgevoerd naar Belgoprocess in Dessel voor verwerking en tijdelijke opslag. NIRAS, de organisatie die zorgt voor het veilige beheer van radioactief afval in België, organiseerde het transport. De kosten voor het verdere beheer van de weesbronnen, van karakterisering tot definitieve berging, worden gedekt door een speciaal fonds, het Insolvabiliteitsfonds van NIRAS. Dat fonds wordt gevuld door de Belgische producenten van radioactief afval.

Het FANC heeft een onderzoek ingesteld om te achterhalen waar de bronnen vandaan komen en hoe ze in de schrootlading beland zijn. Aangezien het onderzoek nog loopt, is nog niet geweten of dit voorval van 5 oktober een impact heeft gehad op het welzijn van het personeel, de bevolking of het leefmilieu.

2016-08-08 Doel 2 1

Op maandag 8 augustus 2016 werd tijdens onderhoudswerkzaamheden in de kerncentrale van Doel 2 een reset van een elektronische module uitgevoerd. Dit leidde ertoe dat twee afsluiters overschakelden van de automatische naar de manuele modus. Deze afsluiters bevinden zich op de hulpvoedingswaterkring, die in een noodsituatie extra koelwater naar de stoomgeneratoren kan sturen. De technische specificaties schrijven voor dat de vier afsluiters op de hulpvoedingswaterkring op elk moment in automatische modus moeten staan, ook al zouden de afsluiters in een reële noodsituatie automatisch naar de correcte modus overschakelen. In dit geval hebben twee van de vier afsluiters gedurende 9 uur in manuele modus gestaan, totdat de onregelmatigheid werd opgemerkt en gecorrigeerd, wat een inbreuk op de technische specificaties vormt.

Deze afwijking heeft geen enkele impact gehad op het welzijn van het personeel, de bevolking of het leefmilieu.

2016-07-12 Bruker microCT 1

Op 12 juli 2016 heeft zich bij de firma Bruker microCT een bestralingsincident voorgedaan. Tijdens het afstellen van een micro-CT-scanner constateerden de twee operatoren dat de zijdelingse loodschermen die hen tegen bestraling moeten beschermen ontbraken. Hierop werd het toestel onmiddellijk uitgeschakeld en werd het FANC verwittigd.

Na een onderzoek ter plaatse door het FANC en erkende instelling AVC bleek dat dit incident te wijten was aan de slechte communicatie tussen de verschillende afdelingen van de firma Bruker micro CT en het niet toepassen van de algemene procedure betreffende stralingsveiligheid.

Uit een dosisevaluatie uitgevoerd door de erkende deskundige blijkt dat de operatoren maximaal een dosis van 200 microsievert hebben opgelopen, hetgeen lager is dan de wettelijke dosislimiet voor beroepshalve blootgestelde personen (20.000 microsievert per 12 glijdende maanden).

2016-06-22 Belgoprocess 1

Op woensdag 22 juni 2016 heeft een medewerker van Belgoprocess een externe besmetting opgelopen. Tijdens voorbereidende werkzaamheden voor het verwerken van radioactieve bronnen (radiumnaalden), kwam bij het openen van een verpakking luchtbesmetting vrij. Metingen bevestigden dat de vrijgekomen besmetting radongas was, een edelgas en vervalproduct van radium.

De medewerker werd ontsmet en men heeft geen inwendige besmetting vastgesteld. Uit controlemetingen in het gebouw bleek dat er verder geen besmetting werd geconstateerd.

Deze afwijking heeft geen enkele impact gehad op het welzijn van de andere personeelsleden, de bevolking of het leefmilieu.

2016-06-08 NIRAS 1

Op woensdag 8 juni heeft een medewerker van NIRAS (de Nationale Instelling voor Radioactief Afval en verrijkte Splijtstoffen) een externe besmetting opgelopen tijdens een sanering van de oude installaties van Best Medical Belgium S.A. in Fleurus, als gevolg van het niet naleven van de werkprocedures.

De werknemer droeg geen beschermende handschoenen en raakte bijgevolg besmet aan de handen. Ook in één van de lokalen in de gecontroleerde zone werd besmetting vastgesteld. Na het wassen van de handen, bleek uit de metingen dat de werknemer niet langer besmet was. Andere controlemetingen toonden aan dat er nergens anders op de site besmettingen terug te vinden waren.

Hoewel deze recente gebeurtenis geen impact heeft gehad op de gezondheid van de andere werknemers, van de bevolking en op het leefmilieu, werd dit ingedeeld op niveau 1 van de INES-schaal. Reden voor de INES 1-melding is de opeenvolging van meerdere nalatigheden en het niet-naleven van de procedures, wat een gebrek aan veiligheidscultuur aantoont.

Na dit incident werden de werknemers nogmaals gewezen op de risico's en instructies op de site. Deze herhaling moet op regelmatige basis plaatsvinden. Daarnaast worden de werknemers gesensibiliseerd over de veiligheidscultuur en het daarbij horende respect voor de procedures.

2016-05-30 Tihange 3 1

Op maandag 30 mei werd tijdens een periodieke controle vastgesteld dat een meetkring die de omgevingsradioactiviteit van de controlezaal van Tihange 3 meet gedurende enkele dagen in testmodus was blijven staan en dus niet operationeel was geweest.  

De controlezaal van de reactor is uitgerust met twee meetkringen die elke verhoging van het radioactiviteitsniveau in de omgevingslucht detecteren. De andere meetkring is steeds operationeel geweest. Deze afwijking heeft dus geen impact gehad op de veiligheid.  

De onbeschikbaarheid van een meetkring vormt een inbreuk op de technische specificaties, die voorschrijven dat op elk moment twee meetkringen operationeel moeten zijn in de controlezaal. Electrabel heeft de geaffecteerde meetkring opnieuw in werking gesteld en daarmee de vereiste redundantie van de meetkringen hersteld.  

Deze afwijking heeft geen enkele impact gehad op het welzijn van het personeel, de bevolking of het leefmilieu. 

2016-05-26 Tihange 3 1

Tijdens een periodieke test op donderdag 26 mei 2016 stelde men vast dat een van de systemen die de druk meten in het primaire koelcircuit van de reactor Tihange 3 niet beschikbaar was. De druk van het primaire koelcircuit wordt voortdurend gemeten om een onverwachte drukverlaging te detecteren en de reactor stil te leggen indien nodig. De andere systemen die de druk in het primaire koelcircuit meten, waren wel beschikbaar. Deze afwijking heeft dus geen impact gehad op de veiligheid.

Electrabel zorgde ervoor dat het meetsysteem opnieuw beschikbaar was binnen de tijd die volgens de technische specificaties nodig is voor de veilige uitbating van de reactor van Tihange 3.

Na analyse werd dit voorval ingedeeld op niveau 1 van de INES-schaal. INES (International Nuclear Event Scale) is een communicatietool die toelaat om de ernst van een gebeurtenis waar ioniserende straling bij betrokken is begrijpelijk voor te stellen. Deze schaal telt zeven niveaus, gaande van 1 (anomalie) tot 7 (zwaar ongeval).

Deze afwijking heeft geen enkele impact gehad op het welzijn van het personeel, de bevolking of het leefmilieu.  



Laatste update

22/05/2017 - 17:00


Contact

 
 
 

INES

 


 printvriendelijk  Home

Copyright 2013 © - Wettelijke vermeldingen