INES een communicatiemiddel

Op dinsdag 16 april 2013 wordt vastgesteld dat er in de reactorhal van de Thetis reactor geen onderdruk heerst. De ontmantelingswerken, die net gestart zijn, worden tijdelijk stilgelegd. Het ventilatiesysteem wordt heropgestart en de onderdruk wordt hersteld. Het ventilatiesysteem dat zorgt voor de onderdruk was uitgevallen als gevolg van een stroompanne op vrijdag 12 april 2013 en startte erna niet vanzelf terug op. Ook de onderdrukmonitor was niet heropgestart, waardoor het gebrek aan onderdruk niet geregistreerd werd. Ondertussen werden de nodige maatregelen genomen om in de toekomst ook in geval van stroompanne bij een gebrek aan onderdruk automatisch een alarm te creëren. Aangezien de lokale onderdruk in de versnijdingsserres wel actief was tijdens de ontmantelingswerken is er op geen enkel moment een werkelijk gevaar geweest voor besmetting van het ontmantelingspersoneel of de omgeving. Deze afwijking heeft geen enkele invloed gehad op het welzijn en de gezondheid van de medewerkers, de omwonenden en de omgeving. Na analyse werd dit voorval, met akkoord van de autoriteiten, geclassificeerd als een niveau 1 op de INES-schaal.

Op 28 februari is de centrale Doel 1 gestopt voor een herstelling van een klein stoomlek op de secundaire kring. Bij deze stop moeten de uitlijning van een aantal veiligheidssystemen aangepast worden.  Door een fout bij het uitlijnen van de bijvulling van de hulpvoedingswaterkring (afsluiter werd in een verkeerde stand geplaatst) werd de automatische bijvulmogelijkheid van de hulpvoedingswaterkring verhinderd. Hierdoor zou een manuele actie bijkomend nodig zijn om deze bijvulling te doen starten. Deze hulpvoedingswaterkring moet in geval van een ongeval voldoende water leveren aan de stoomgeneratoren om de restwarmte uit de kern af te voeren. De verkeerde uitlijning werd na een dag ontdekt en onmiddellijk hersteld. Deze afwijking heeft geen enkele invloed gehad op het welzijn en de gezondheid van de medewerkers, omwonenden en omgeving. Na analyse werd dit voorval, met akkoord van de autoriteiten, geclassificeerd als een niveau 1 op de INES schaal.

Hulpvoedingswaterturbopomp Doel 2 buiten technische specificaties
Tijdens een maandelijkse test van een hulpvoedingswater turbopomp van Doel 2 werd vastgesteld dat de pomp een afwijkende druk aangaf. Bij de herkwalificatie van de drukmeting bleek dat niet de drukmeting verkeerd was, maar dat de pomp een werkelijke druk leverde die onder de minimum toegelaten waarde lag. De nodige correctieve acties werden onmiddellijk genomen en de pomp werd na herstelling terug beschikbaar verklaard. Deze afwijking heeft geen enkele invloed gehad op het welzijn en de gezondheid van de medewerkers, omwonenden en omgeving noch op de werking van de installaties. Na analyse werd dit voorval, met akkoord van de autoriteiten, geclassificeerd als een niveau 1 op de INES schaal.

Op 13 februari bleef een radioactieve ¹⁹²Ir-bron geblokkeerd buiten een gammagrafiecontainer (Exertus DUAL 60) tijdens werkzaamheden in de bunker van AVI te Wijnegem. De bron is in de veilige positie gebracht door een lid van interventieteam van AVI (opgelopen dosis: 672 µSv) in samenwerking met een technieker van OSERIX (opgelopen dosis 968 µSv). Het materiaal is onmiddellijk uit dienst genomen tot nader order. De betrokken broncontainer gaat retour naar OSERIX voor verder onderzoek. N.a.v. deze incidenten werd het gebruik van de Exertus DUAL 60 opgeschort bij de drie Belgische bedrijven die gebruik maken van dit type containers. Bij OSERIX worden momenteel de nodige testen uitgevoerd om de precieze oorzaak te vinden en de nodige aanpassingen voor te stellen ter goedkeuring aan de erkende instellingen van de betrokken bedrijven.

Op 6 februari 2013 bleef een radioactieve ¹⁹²Ir-bron geblokkeerd buiten een gammagrafiecontainer (Exertus DUAL 60) tijdens werkzaamheden in de bunker van AVI te Houdeng. Een lid van het interventieteam is erin geslaagd de bron in de veilige toestand te brengen na het wisselen van de afstandsbediening (beide afstandsbedieningen van type BEST generatie II). Na een aantal testopnames uitgevoerd te hebben werd beslist verder te werken met deze opstelling. Op 7 februari 2013 werd verder gewerkt met dezelfde combinatie van gammagrafiecontainer en afstandsbediening. Na een aantal opnames blokkeerde de bron opnieuw en werd dezelfde procedure gevolgd om de bron in de veilige toestand te brengen. Dit verliep echter veel moeizamer.

Op 29 januari 2013 liep de ontmanteling van een LDR-toestel met 18 radioactieve Cs-137 bronnen in het AZ Sint Jan Brugge Oostende AV, mis. De ontmanteling gebeurde door de firma IT-Service Leipzig GmbH. Deze firma was aangesteld door de verkoper van het nieuw te leveren brachytherapietoestel, Varian. De ontmanteling vond plaats buiten de bestralingsuren van de patiënten van de betrokken bunker, en het transport vond plaats toen de dienst, behalve door de betrokkenen, verlaten was. De hoofdfysicus van de dienst radiotherapie en een externe klasse II deskundige fysische controle waren bij de ontmanteling aanwezig. Bij het overbrengen van de radioactieve bronnen van het toestel naar een type A transportcontainer door 2 werknemers van IT-Service Leipzig zijn er verschillende bronnen naast de container terecht gekomen, weliswaar binnen de gecontroleerde zone. Deze konden worden gerecupereerd, maar na de verplaatsing van de transportcontainer naar het voertuig bleek de gemeten activiteit van de transportcontainer kleiner dan voordien, wat liet vermoeden dat niet alle bronnen in de container aanwezig waren. De ontbrekende bron werd na meting teruggevonden op het traject buiten de gecontroleerde zone. Deze was vermoedelijk op de transportkar terechtgekomen i.p.v. in de transportcontainer. Deze anomalie werd geklasseerd op niveau 1 van de INES-schaal en heeft dankzij de interventie van de deskundige fysische controle van het ziekenhuis geen enkele impact gehad op het welzijn en de gezondheid van de bevolking, de werknemers of het leefmilieu. Momenteel onderzoeken inspecteurs van het FANC de primaire en secundaire oorzaken van het voorval in nauwe samenwerking met het ziekenhuis en de dienst fysische controle.

Op 4 januari 2013 vond een stroomonderbreking plaats in gebouw B14. Sinds de overname van de installaties door NIRAS vindt geen enkele productieactiviteit plaats in dit gebouw. Als gevolg van deze gebeurtenis kwamen de ventilatiesystemen tot stilstand. Het alarmsignaal werd doorgestuurd naar de bewakerspost. Na tussenkomst van de onderhouds- en veiligheidsafdelingen werd het defect geïdentificeerd en opgelost, waarna alle systemen opnieuw werden opgestart. Er werden diverse controles uitgevoerd. Deze metingen hebben geen enkele accidentele besmetting als gevolg van de gebeurtenis aan het licht gebracht. Dit incident werd geklasseerd op niveau 1 op de INES-schaal. Het incident heeft geen invloed gehad op het welzijn en de gezondheid van de werknemers, de omwonenden of het milieu. Een informatiedossier is beschikbaar op de website van het FANC over de toestand van NIRAS op de site van Fleurus.

Op 5 oktober 2012 werd een operator van het bedrijf IRM Group SA dat meetinstrumenten maakt voorzien van röntgentoestellen, overbestraald door röntgenstraling . De operator had zich binnen de beschermingsperimeter begeven rondom een toestel dat werd getest om manipulaties uit te voeren op de röntgenbuis. Hij heeft zich na deze operatie gerealiseerd dat het röntgentoestel nog in werking was (parameters 65 kV - 1.8 mA) en heeft zijn hiërarchie ervan op de hoogte gebracht. Het FANC werd hierover op 8 oktober 2012 ingelicht en is onmiddellijk van start gegaan met een onderzoek naar de omstandigheden van deze gebeurtenis. De eerste resultaten van dit onderzoek, gebaseerd op een reconstructie van de manipulatie en de meting van de dosis in de stralingsbundel, tonen aan dat het hier zou gaan over een dosis van de orde van maximaal 5 tot 10 gray op het niveau van de handen. Een dergelijke dosis kan radiogene brandwonden op de huid veroorzaken. In dit geval werden er geen brandwonden van dit type opgemerkt door de medische dienst. Toch zal de werknemer tot nader order verder medisch worden opgevolgd. De tests van de röntgentoestellen bij het bedrijf worden voorlopig opgeschort tot er wordt beslist om over te gaan tot afdoende maatregelen die getroffen dienen te worden om te vermijden dat een dergelijke blootstelling zich nogmaals voordoet.

Een radioloog van het constructiebedrijf Stork Technical Services te Antwerpen, die over een eigen dienst voor industriële radio- en gammagrafie beschikt, werd op 19 september 2012 accidenteel op korte afstand blootgesteld aan ioniserende straling van een röntgentoestel (instellingen: 225 kV - 4mA). Het voorval gebeurde tijdens werken in een afgeschermde omsluiting (bunker) met een röntgentoestel. Het FANC werd hierover op 2 oktober 2012 op de hoogte gebracht en startte onmiddellijk een onderzoek. Bij het incident ging de radioloog er verkeerdelijk van uit dat een opname afgelopen was en ging de bunker in. Bij het buitenkomen stelde de radioloog vast dat het röntgentoestel nog steeds aan stond en dat zijn elektronische dosismeter in alarm was gegaan. Na uitlezing van de elektronische, actieve dosismeter werd een dosis van 948 mSv geregistreerd. De uitlezing van zijn passieve dosismeter gaf een dosis van 1,4 mSv aan. Daarop werd de radioloog aan een medisch onderzoek onderworpen. Geen enkele brandwonde of direct effect werd bij de radioloog vastgesteld door de medische dienst. De radioloog zal bij wijze van voorzorg verder medisch opgevolgd worden. Momenteel is het röntgentoestel uit gebruik genomen.

Bij de revisie van de kerncentrale van Tihange 2 werden er gelijkaardige indicaties gevonden als deze van Doel 3. Deze vaststelling werd op niveau 1 van de INES-schaal ingedeeld. In afwachting van de grondige analyse van het dossier door de veiligheidsautoriteiten zal Tihange 2 blijven stilliggen.

Op 6 september ll. werd er bij periodieke controles vastgesteld dat de capaciteit van de watervoerende laag – die moet dienst doet als noodwaterbron - niet meer gegarandeerd kan worden zoals door de voorschriften bepaald wordt. De noodzakelijke maatregelen werden getroffen om het gebruik van het water van deze watervoerende laag te beperken en de verminderde capaciteit ervan te compenseren door gebruik te maken van andere watervoorzieningsbronnen. Deze anomalie heeft geen enkel gevolg voor de werknemers, de bevolking of het leefmilieu, noch voor de goede werking van de installaties. Deze afwijking werd ingedeeld op niveau 1 van de INES-schaal.

Eenheid 2 van de centrale de Tihange ligt stil voor herlading. De splijtstof werd ontladen en bevindt zich in het desactiveringsbekken. Op 30 augustus 2012 werd er na de vervanging van de batterijen 115 V van trein G (BT1/S3-G), vastgesteld dat de densiteitstest niet werd uitgevoerd. Deze werd vervolgens onmiddellijk uitgevoerd en het resultaat was ontoereikend tav de technische specificatiecriteria. Van zodra de afwijking werd ontdekt, werden de door de technische specificaties vereiste acties getroffen. Deze anomalie heeft geen enkel gevolg voor de werknemers, de bevolking of het leefmilieu, noch voor de goede werking van de installaties. Deze afwijking is evenwel een anomalie die op niveau 1 van de INES-schaal werd ingedeeld.

Tijdens een van zijn routinecontroles in de installaties van Best Medical Belgium heeft Bel V ontdekt dat er zich een groot aantal ioniserende stralingsbronnen bevonden op een plaats waar de aanwezigheid van deze bronnen niet toegelaten is. Ingevolge deze vaststelling hebben de inspecteurs van het FANC zich vandaag, vrijdag 10 augustus 2012, samen met Bel V, naar de installaties van Best Medical Belgium begeven zodat er een eerste karakterisatie van deze bronnen kon worden uitgevoerd met de bedoeling om ze vervolgens te kunnen evacueren en ervoor te zorgen dat ze tevens veilig beheerd worden. Dit voorval werd op niveau 1 van de INES-schaal ingedeeld en heeft geen gevolgen gehad voor de bevolking, de werknemers en het leefmilieu.

Om de 12 à 18 maanden worden de Belgische kerncentrales onderworpen aan een controle van hun installaties evenals aan onderhouds- en maintenanceoperaties. De reactor van Doel 3 ligt op dit ogenblik stil in het kader van een van deze herzieningen. Ter gelegenheid van deze geplande controle werden er metingen uitgevoerd op het reactorvat door middel van een nieuw soort ultrasone meetsondes.

Op basis van deze eerste metingen werd geoordeeld dat er bijkomende controles nodig zijn. Bij deze controles zijn in het basismateriaal van de kuip een groot aantal indicaties vastgesteld. Op basis van de beschikbare informatie werd dit voorval, met akkoord van de autoriteiten, voorlopig ingedeeld als een niveau 1 op de INES-schaal. Indien er meer informatie of nieuwe conclusies uit de analyse van dit voorval volgen, zal een herevaluatie van het INES niveau worden uitgevoerd, waarbij een opschaling niet uit te sluiten valt. Deze afwijking heeft geen enkele invloed gehad op het welzijn en de gezondheid van de medewerkers, omwonenden en omgeving.

Tijdens de jaarlijkse stilstand voor onderhoud van de centrale Doel 3, werd bij een periodieke test vastgesteld dat een debietregeling op een koelwatercircuit niet optimaal functioneerde. De nodige correctieve acties werden onmiddellijk genomen. Deze afwijking heeft geen enkele invloed gehad op het welzijn en de gezondheid van de medewerkers, omwonenden en omgeving noch op de werking van de installaties. Na analyse werd dit voorval, met akkoord van de autoriteiten, geclassificeerd als een niveau 1 op de INES schaal.

Overschrijding dichtheidscriteria afsluiters Doel 2 : Tijdens het jaarlijks onderhoud van de centrale Doel 2, werd bij een test vastgesteld dat enkele penetratieafsluiters van het reactorgebouw niet voldeden aan hun individuele dichtheidscriteria. De afsluiters die lekten werden aansluitend hersteld, opnieuw getest en in orde bevonden.  De globale lekdichtheid van het reactorgebouw bleef echter verzekerd. Deze afwijking heeft geen enkele invloed gehad op het welzijn en de gezondheid van de medewerkers, omwonenden en omgeving noch op de werking van de installaties.

Op donderdag 26 april werd het FANC op de hoogte gebracht van de ontdekking van een ¹³⁷Cs bron met een radioactiviteit van ongeveer 2 GBq bij de schroothandelaar Keyser & Fils SA te Courcelles. De interventie werd uitgevoerd door de erkende instelling AIB Vinçotte Controlatom, die de vereiste maatregelen nam. Op vrijdag 27 april werd de bron afgevoerd naar Belgoprocess te Dessel. Deze gebeurtenis werd als niveau 1 op de INES-schaal geklasseerd.

Op 7 april, terwijl de inleidende operaties voor de opstart van Tihange 3 bezig waren, heeft een controle aangetoond dat de pompen van het sproeicircuit van het reactorgebouw onbeschikbaar waren. Hun schakelaar was in een vergrendelde positie gebleven terwijl deze in een ontgrendelde positie had moeten zijn in dit stadium van de operaties. Na deze vaststelling, werd de schakelaar weer in de vereiste positie geplaatst. Deze afwijking heeft geen enkele invloed gehad op het welzijn en de gezondheid van de medewerkers, de bevolking of het leefmilieu. De gebeurtenis werd ingedeeld op niveau 1 van de INES schaal.

Op 2 april, tijdens voorbereidende operaties voor de opstart van Tihange 3 (stilgelegd voor periodiek onderhoud), heeft de voortijdige opening van afsluiters een waterinjectie in de primaire kring veroorzaakt. Er werden onmiddellijk maatregelen genomen om de afsluiters terug te sluiten en om alle verificaties te doen om de opstartoperaties te hervatten. Deze afwijking heeft geen enkele invloed gehad op het welzijn en de gezondheid van de medewerkers, de bevolking of het leefmilieu, noch op de goede werking van de installaties. De gebeurtenis werd ingedeeld op niveau 1 van de INES schaal.

Op 15 maart, tijdens een analyse van de werking van een diesel, bleek dat de temporisaties op een uitschakelingsbevel van de dieselmotoren van Tihange 2 niet onderworpen werden aan de noodzakelijke verificaties. Na deze vaststelling, werden de verschillende parameters van elk motor onmiddellijk gecontroleerd en aangepast. Deze afwijking heeft geen enkele invloed gehad op het welzijn en de gezondheid van de medewerkers, de bevolking of het leefmilieu, noch op de goede werking van de installaties. De gebeurtenis werd ingedeeld op niveau 1 van de INES schaal.

Op 07/02/2012 om 13u30 heeft een incident bij Best Medical in Fleurus aanleiding gegeven tot een uitstoot van Xenon-133. De metingen via de TELERAD meetstations op de grens van het bedrijfsterrein bevestigen dat het enkel Xenon-133 betreft; geen enkele andere isotoop werd gedetecteerd als gevolg van dit incident. De dosisdebieten die door de meetstations werden waargenomen in de windrichting en de daarop toegepaste verspreidingsmodellen tonen aan dat de dosis van deze uitstoot voor de bevolking zeer laag is. Dat wil zeggen dat een persoon die zich tijdens de uitstoot net aan de rand van de site zou bevonden hebben, onder de pluim, maximaal een dosis van 1µSv (microsievert) kan ontvangen hebben. Dit is minder dan 1/1000ste van de jaarlijkse dosis natuurlijke straling. Bij wijze van voorzorg is het personeel dat aanwezig was in het betrokken gebouw (gebouw 6) geëvacueerd. Het betreft zowel personeel van het betrokken bedrijf Best Medical als IRE. De uitstoot is op het einde van de namiddag gestopt. Op woensdag 08/02/2012 zijn het FANC en Bel V opnieuw ter plaatse om de oorzaken van dit incident te onderzoeken en de eerste correctieve maatregelen die door de exploitant werden genomen te evalueren. Elke activiteit in de bij het incident betrokken installaties werd tijdelijk gestopt, dit tot de oorzaken van het incident volledig geïdentificeerd en alle noodzakelijke correctieve maatregelen doorgevoerd zijn. Op basis van de vandaag beschikbare informatie, werd deze gebeurtenis ingedeeld op niveau 1 van de INES schaal.

Op 7 februari bleek, tijdens de toepassing van een automatische regeling, dat een schakelkast die een groep verwarmingselementen van het drukregelvat voedt, niet op spanning gebracht kon worden. Na deze vaststelling werd de schakelkast onmiddellijk hersteld. Deze afwijking heeft geen enkele invloed gehad op het welzijn en de gezondheid van de medewerkers, de bevolking of het leefmilieu, noch op de goede werking van de installaties. De gebeurtenis werd ingedeeld op niveau 1 van de INES schaal.