NL : FR : DE
radonvoorpaginaLaatste update 05/09/2014
RADON

HEBT U EEN VRAAG IN VERBAND MET RADON? HET FANC GEEFT U HET ANTWOORD : MEER WETEN ...

Wat is radon?


Radon is een radioactief gas dat wordt gevormd door uranium in de bodem en in gesteentes. Het is kleurloos en reukloos.

Wat is radon?

 

Een radioactieve stof bestaat uit onstabiele atomen die zich splitsen in andere atomen om tot een stabiele toestand te komen. Tijdens deze splitsing komt energie vrij in de vorm van straling. Dit wordt “ioniserende” straling genoemd omdat ze het vermogen hebben om de toestand van andere atomen te veranderen, doorgaans door hun elektronen te beïnvloeden.

Atomen die ontstaan uit het radioactieve verval van radon worden vervalproducten, vervalnucliden, desintegratieproducten of radonvervalproducten genoemd.


Wat riskeren ik en mijn gezin wanneer er bij ons thuis radon aanwezig is?


Elk jaar veroorzaakt radon honderden gevallen van longkanker in België. Hoe meer radon er in uw huis aanwezig is en hoe meer u het inademt, hoe meer risico u loopt om longkanker te krijgen.


Elk jaar sterven ongeveer 7400 Belgen aan longkanker. Bij 10 % moet de oorzaak bij radon worden gezocht. Radon is de gevaarlijkste kankerverwekkende stof in woningen. In België is radon verantwoordelijk voor ongeveer 40 % van de bestralingsgevallen onder de bevolking.

Radon dringt de longen binnen met de lucht die u inademt. Eens in de longen bestraalt radon en zijn vervalproducten het longweefsel, waardoor dat kan worden beschadigd en er kanker kan ontstaan.

Het risico van longkanker hangt af van twee factoren:

  • de radonconcentratie in uw huis;
  • de tijd die u in uw huis doorbrengt.

Hoe hoger de radonconcentratie en hoe meer tijd u binnenshuis doorbrengt, hoe hoger het kankerrisico.

Vooral rokers lopen het grootste risico wanneer zij aan radon worden blootgesteld: de schadelijke gevolgen van tabak en radon versterken elkaar namelijk.

Als u rookt en er is in uw huis een hoge concentratie aan radon, dan loopt u een bijzonder groot risico om longkanker te krijgen.

Een levenslange blootstelling aan een radonconcentratie van 400 Bq/m³ verhoogt het risico op longkanker met 60%. Voor een blootstelling aan 800 Bq/m³ verdubbelt dit risico. Dit betekent dat, voor niet-rokers, het aantal longkankers per duizend personen stijgt van 4 (zonder radonblootstelling) naar 6 (bij 400 Bq/m³) en naar 8 (bij 800 Bq/m³). Voor rokers stijgt het aantal longkankers per duizend van 100 (zonder radonblootstelling) naar 160 (400 Bq/m³) en naar 200 (800 Bq/m³).

AFBEELDING : Radon komt de longen binnen en bestraalt u.

Waar wordt radon aangetroffen?


Overal in de ondergrond is er radon aanwezig, in veranderlijke hoeveelheden, naargelang de geologische kenmerken. Vanuit de ondergrond kan het om het even welk type gebouw binnendringen: woonhuizen, kantoren, scholen, ...
In lokalen waar u het meeste tijd doorbrengt, worden u en uw gezin het meest blootgesteld
.


De radonconcentratie in de lucht wordt gemeten in Bq/m³: Becquerel per kubieke meter. Becquerel is een meeteenheid van radioactiviteit die overeenkomt met één desintegratie per seconde van de atoomkern.

Radonconcentratie in België
Klik hier voor de interactieve kaart

In België bedraagt de gemiddelde radonconcentratie in woningen 53 Bq/m³. De radonconcentratie kan echter sterk verschillen van de ene streek tot de andere en van het ene gebouw tot het andere.

Door de samenstelling van de ondergrond is de radonconcentratie in het zuiden van het land hoger dan in het noorden. Met behulp van geologische studies en meetcampagnes zijn de gebieden die het meest aan radon worden blootgesteld in kaart gebracht.

Wie in het zuiden van het land woont, loopt het meeste risico om een radonprobleem in huis te hebben.

De rotsen in de Ardennen bevatten doorgaans meer uranium. Bovendien zijn de rotsen in de Ardennen ook vaker gebarsten, waardoor radon gemakkelijker in de atmosfeer terecht kan komen. In de Ardennen is dus gewoon meer radon aanwezig, waardoor het ook gemakkelijker in gebouwen kan terechtkomen.

De radonconcentraties in gebouwen schommelen sterk, zelfs in gebieden met een verhoogde blootstelling (roodgekleurd op de kaart). Het risico is het hoogst in de arrondissementen Verviers, Bastenaken en Neufchâteau. Toch kunnen de radonconcentraties ook buiten deze streken met een verhoogde blootstelling hoog zijn.

Om te weten hoeveel de radonconcentratie in uw huis bedraagt, bestaat er maar één oplossing: een radontest laten uitvoeren.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met het FANC en met de diensten van uw gemeente of provincie. U ontvangt dan alle nuttige informatie om bij u thuis een radontest uit te voeren.

Hoe komt radon mijn huis binnen?


Radon komt uw huis binnen via barsten in de vloer, voegen, barsten in de muren, de scheidingswanden op de verdiepingen, het sanitair of via de waterleidingen.


In sommige gebouwen kan radon uit de ondergrond gemakkelijker binnendringen dan in andere gebouwen. Dat hangt af van het soort gebouw. Bovendien geven bouwmaterialen zelf ook radon af, zij het veel minder dan de ondergrond.

In open lucht wordt radon snel verdund. In een gesloten ruimte, zoals een woning, kan het dan weer sterk geconcentreerd voorkomen. Dit geldt in het bijzonder voor slecht verluchte ruimtes.

AFBEELDING: Radon kan bij u binnendringen via barsten in de vloer (1,3), voegen tussen wanden (2), de kruipruimte (4), gaten in de vloer (5), de buitenlucht of water voor sanitaire doeleinden (7).

Hoe kan ik weten of er radon bij mij aanwezig is?


Radon is gemakkelijk op te sporen en de test is goedkoop. Veel Belgen hebben hun huizen al getest. Een meting is de enige manier om te weten of u en uw gezin een risico lopen door radon. Doe dus de test !


Het FANC raadt aan om bij u thuis een langermijnmeting (gedurende drie maanden) uit te voeren, tussen oktober en mei.

Niet alle meettechnieken zijn geschikt om de gemiddelde blootstelling aan radon van u en uw familie te bepalen. Gebruik een melder die de aanwezigheid van radon gedurende verschillende maanden registreert. U kunt een radontest aanvragen bij de provincie in de gebieden met verhoogd risico (zie kaart). Een meting kost ongeveer 30 euro. Informeer u bij de bevoegde diensten (zie “nuttige adressen”).

Als u woont in een gebied met een sterke blootstelling krijgt u misschien de kans om een informatieavond van de overheid bij te wonen. De plaatsen en data van die informatieavonden verschijnen in uw gemeenteblad.

Radontest

AFBEELDING: Voer de radontest uit in de ruimte waar u het meest verblijft.

Hoe moet ik het testresultaat interpreteren?


Hoe lager de radonconcentratie, hoe beter. Wanneer de radonconcentratie in uw woning hoger ligt dan 400 Bq/m³ raadt het FANC u aan om maatregelen te treffen om deze concentratie terug te dringen.


België baseert zich op een aanbeveling van de Europese Unie, die een actieniveau heeft vastgelegd van 400 Bq/m³. Wordt deze waarde overschreden, dan is het aangeraden corrigerende maatregelen te treffen. Naarmate de bij u gemeten concentratie deze waarde meer en meer overschrijdt, is het meer aangewezen om iets te ondernemen. Dit betekent echter niet dat er geen risico bestaat onder dit actieniveau. Maar het risico is wel kleiner wanneer de concentratie lager ligt.

Radontest

Wat moet ik doen wanneer ik een radonprobleem in mijn huis heb?


Er bestaan verschillende manieren om de radonconcentratie terug te dringen. Doorgaans zijn deze methodes erop gericht een barrière op te werpen tegen radon of met radon besmette lucht af te voeren. Sommige zijn zeer eenvoudig en goedkoop. Door de hoeveelheid radon in uw huis te verminderen, beschermt u uzelf en uw gezin.




 

Er bestaan verschillende manieren om de radonconcentratie terug te dringen. Doorgaans zijn deze methodes erop gericht een barrière op te werpen tegen radon of met radon besmette lucht af te voeren. Sommige zijn zeer eenvoudig en goedkoop. Door de hoeveelheid radon in uw huis te verminderen, beschermt u uzelf en uw gezin.

De belangrijkste maatregelen zijn het opwerpen van een barrière tegen radon en het afvoeren van met radon besmette lucht.

Een eenvoudige ingreep die als eerste moet worden overwogen, is het afdichten van toegangswegen waarlangs radon lokalen kan binnendringen.

Andere, doeltreffender maatregelen zijn bedoeld om de hoeveelheid radon in een gebouw te beperken:

  • De vloer van het gebouw of van de kruipkelder afdichten;
  • Radon onder het basement van een gebouw of onder de kruipkelder verwijderen.

Het FANC heeft voor u een gedetailleerde brochure hierover uitgegeven "Le Radon et votre habitation : méthodes de remédiation et de prévention" (PDF). U kunt deze brochure verkrijgen door ons te contacteren of door ze te downloaden op onze website. U kunt eveneens contact opnemen met experts uit de bouwsector die goed op de hoogte zijn van het radonprobleem. Al deze informatie is beschikbaar op de website van het FANC (zie “nuttige adressen”).

AFBEELDING: Schematische voorstelling van de verschillende manieren om radon te verwijderen: via het dak en via de afvoerput. In de praktijk komt een combinatie van beide technieken niet voor. Afvoerleidingen worden vaak aan de buitenkant van een woning geplaatst. (zie lijst met specialisten)

Ik ga bouwen: wat kan ik doen?


Als u van plan bent te bouwen, kunt u steeds een aantal preventieve maatregelen nemen. Ze zijn trouwens gemakkelijker toe te passen tijdens het bouwen dan erna. Vooral als u in een risicozone bouwt, moet u de nodige preventieve maatregelen nemen.


De belangrijkste maatregel bestaat uit het tot stand brengen van een barrière tegen radon onder de vloer. Dit "radonscherm" vormt een ondoordringbaar membraan (zeil in speciaal plastic).

Bescherming tegen radon door een ondoorlatende radonbarrière (1) die het radon tegenhoudt.

Via een geventileerde doordringbare laag (grind) of een afvoersysteem (geperforeerde buis) onder de vloer kan het radon worden afgevoerd voor het de radonbarrière bereikt. Als de concentratie nog steeds te hoog is (meting na het bouwen), kan een ventilator op het systeem worden aangesloten om de ondergrond in onderdruk te brengen.

 

Voor meer details over de preventiemaatregelen of voor meer inlichtingen kunt u contact opnemen met uw architect, de technische diensten van uw provincie of het FANC. Wij hebben voor u een gedetailleerde brochure uitgegeven "Le Radon et votre habitation : méthodes de remédiation et de prévention" (PDF). U kunt eveneens contact opnemen met experts uit de bouwsector die goed op de hoogte zijn van het radonprobleem (zie lijst van specialisten).

 printvriendelijk mail een vriend Home

Copyright 2007 © - Wettelijke vermeldingen