NL : FR
 RSS
Arrow Sitemap

Onze missie 

' Het FANC bevordert de doeltreffende bescherming van de bevolking, werknemers
en het leefmilieu tegen het gevaar van ioniserende straling '.

RADON

Opsporing radioactieve weesbronnen in niet-nucleaire bedrijven verscherpt


‘Wees'bronnen omvatten een brede waaier radioactieve voorwerpen en materialen van diverse oorsprong, waarvan de eigenaar niet of moeilijk kan geïdentificeerd worden. Wereldwijd raamt men hun aantal op enkele duizenden. Vooral grote schroothandelaars lopen risico om dergelijke bronnen via hun aanvoerstromen binnen te krijgen. Zij worden via dit KB verplicht om gereglementeerde meetpoorten in hun bedrijf te plaatsen, die het systematisch screenen toelaten van alle binnenkomende stromen. Zo wordt voorkomen dat weesbronnen ongecontroleerd in het verwerkingsproces terecht komen. Hierdoor kan ioniserende straling kan vrijkomen en besmetting ontstaan. Het gaat immers om gevaarlijk afval. Bij elk alarm moet het FANC verwittigd worden en zal de besmettingsbron worden verwijderd om de bescherming van de werknemers maximaal te garanderen.  NIRAS, de Nationale instelling voor radioactief afval en verrijkte splijtstoffen, staat vervolgens garant voor de verwerking, het verdere  beheer en de financiering ervan. Van weesbrongevoelige inrichtingen met een lager risico, zoals bvb. containerparken, wordt maximale waakzaamheid gevraagd in de opsporing; zij worden hierbij ondersteund door het FANC, onder meer via jaarlijkse opleidingen voor de betrokken werknemers. In samenwerking met de Gewesten en betrokken federaties werden de voorbije jaren niet-nucleaire sectoren in kaart gebracht waar dergelijk risico zich kan voordoen.
België is met dit initiatief, dat de opsporing van radioactieve weesbronnen verscherpt, één van de koplopers in Europa.

Weesbronnen zijn in hoofdzaak afkomstig uit de medische en industriële sectoren of van de nucleaire brandstofcyclus, wereldwijd. Ook kende ioniserende straling nog lange tijd toepassingen in allerhande consumptiegoederen. Voorbeelden gaan van bvb. afgedankte radiotherapietoestellen, ingekapselde bronnen gebruikt in dikte- of niveaumeters, over bliksemafleiders of rookdetectoren tot en met de luminescente verf die in uurwerken werd gebruikt. Komen ze terecht in de gewone afvalstromen (huishoudelijk, industrieel) of in het recyclageproces, dan kunnen ze daar voor heel wat schade zorgen, in het bijzonder wanneer het gaat om hoog radioactieve bronnen of hun beschermend omhulsel beschadigd wordt/is.
België kent al enkele jaren de opsporing van radioactieve materialen via de vrijwillige installatie van meetpoorten in onder meer de havens en bij meerdere afvalverwerking, recyclage- en industriële installaties.
In dit kader werkte het FANC reeds in 2006 richtlijnen uit en startte toen een opleidingscyclus voor de betrokken werknemers van de niet-nucleaire bedrijven. Om te vermijden dat degenen die dergelijke bron aantreffen belast worden met de verwijderingkosten is sinds 2007 bovendien een financieringmechanisme voorzien via het Insolvabiliteitfonds beheerd door NIRAS.

Achtergrondinformatie

Enkele cijfers

Eind 2010 hadden in ons land al 326 weesbrongevoelige instellingen 138 meetpoorten geplaatst. Regelmatig genereren deze alarmen. Meestal komen de alarmen voor bij aanlevering van schroot, medisch afval en huishoudelijk afval. Dat jaar werden er via deze vrijwillige opsporing 62 weesbronnen gedetecteerd.
In schroot wordt een variëteit aan voorwerpen en materialen aangetroffen: meetinstrumenten met radiumverf, ingekapselde bronnen, kabeltjes, buizen,stuurplaten, besmette materialen (Co-60) of ook bliksemafleiders. Bij ziekenhuisafval en huishoudelijk afval betreft het veelal verzorgingsmateriaal of luiers met I-131. Ook labo-materialen kunnen alarmen genereren.

De financieringsregeling voor weesbronnen

Als er een radioactieve bron wordt ontdekt en er geen eigenaar kan worden geïdentificeerd, komen de kosten van karakterisering, en inbeslagname, verwerking en verdere beheer van dit materiaal – ook weesbron genoemd – niet langer voor rekening van de ‘vinder', maar zullen de financiële kosten via het Insolvabiliteitfonds van NIRAS worden gedragen. Met de uitwerking van deze financiële regeling willen het FANC en NIRAS vermijden dat de kosten van het beheer van de gevonden weesbron een drempel zou kunnen gaan vormen voor de vinder.

De voorbereiding van en informatie aan betrokken sectoren/werknemers

Naast de technische en financiële aanpak wordt in nauwe samenwerking met de beroepsfederaties een informatie- en vormingscampagne uitgewerkt voor de werknemers uit deze sectoren. Deze zal een aanvulling vormen op de opleidingen die nu al in dit kader georganiseerd werden door het FANC en het NIRAS. Zij krijgen daarbij onder andere richtlijnen inzake het gebruik van de meetpoorten, informatie over het verloop van de controle, of ook informatie omtrent de eventueel te nemen maatregelen – ook om zichzelf te beschermen- bij een alarm en/of de afvoer van de radioactieve stoffen.

Wat voorafging

Talrijke installaties in de niet-nucleaire sector zijn al uitgerust met meetpoorten voor de detectie van radioactieve stoffen. Het plaatsen van dergelijke poorten wordt ook op Europees vlak aangemoedigd. Meer bepaald met de richtlijn 2003/122/ Euratom van de Raad van 22 december 2003 inzake de controle op hoogactieve ingekapselde bronnen en weesbronnen. Artikel 9.3. van deze richtlijn stelt dat “ de lidstaten de invoering van systemen moeten aanmoedigen die toelaten weesbronnen te detecteren. Daartoe worden detectiesystemen op plaatsen waar weesbronnen in het algemeen kunnen worden aangetroffen, zoals grote schrootplaatsen en grote schrootrecyclingsinstallaties of op belangrijke doorvoerpunten, waar dienstig, zoals douaneposten, controlesystemen ingevoerd ”.

Een meetpoort is meestal uitgerust met twee verticale detectoren die geplaatst worden aan weerszijden van de weg waarlangs de voertuigen de site binnenrijden. Indien er radioactiviteit door de lading wordt uitgestraald die een bepaalde drempel overschrijdt, gaat het alarm van de meetpoort af.
Het FANC heeft vroeger al richtlijnen opgesteld voor de uitbaters van installaties die al een meetpoort bezitten. Hierin worden stappen beschreven die door de uitbater worden ondernomen wanneer het alarm afgaat.
Sindsdien heeft het FANC samen met de drie gewesten verder gewerkt aan het uitgebreid definiëren van de inrichtingen betrokken door de weesbronproblematiek en waar het gebruik van detectiemiddelen verplicht zou moeten worden. De finalisering hiervan gebeurt met dit Koninklijk Besluit.


25 November 2011


Contact

 
 
 

INES

 


 printvriendelijk  Home

Copyright 2013 © - Wettelijke vermeldingen