Het FANC bestelt een internationale veiligheidsdoorlichting
Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC) bevestigt dat een aanvraag in voorbereiding is om de veiligheid van de nucleaire site van Tihange aan een internationale doorlichting te onderwerpen. Het nieuws daarover raakte bekend via een antwoord op een parlementaire vraag verstrekt door de Minister van Binnenlandse Zaken, Patrick Dewael, op 2 februari en 20 januari in de Kamer van Volksvertegenwoordigers.
Het FANC heeft inderdaad de steun bekomen van zijn voogdijminister om een dergelijke aanvraag in te dienen bij de Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA) te Wenen. De aanvraag houdt in principe geen verband met de recente discussie over de veiligheidscultuur in de kerncentrales van Doel en Tihange. Het FANC brengt het memorandum in herinnering dat het in juni 2003 - in tempore non suspecto - heeft gericht tot de formateur van de huidige federale regeringsploeg en waarin het voorstel om een dergelijke audit te laten uitvoeren was opgenomen. De kritische vaststellingen die het FANC en zijn controle-arm - de erkende controle-instelling AVN - de voorbije weken hebben geformuleerd over de organisatie van de veiligheid op de sites van Doel en Tihange, hebben de aanvraag alleen maar versneld.
Het FANC wijst erop dat het initiatief niet geïnterpreteerd kan en mag worden als een blijk van wantrouwen tegenover het eigen nationale controlebeleid en de instanties die daarbij zijn betrokken. Integendeel, deze onafhankelijke inspecties worden zowel door de nucleaire uitbaters als de regulators gezien als een bewijs van een uitmuntend en transparant veiligheidsbeleid en als een vertrouwenswekkend initiatief ten opzichte van de bevolking.
Het gaat om een inspectie in het kader van het zogenaamde OSART-programma van de IAEA (Operational Safety Review Team). De inspectie wordt door het FANC gepland als het sluitstuk van een ganse reeks opeenvolgende doorlichtingen door zowel nationale als internationale instanties. De uitbater Electrabel heeft immers op eigen initiatief een audit aangevraagd bij WANO (World Association of Nuclear Operators), een internationale vereniging van reactoruitbaters, die in de loop van 2005 doorgang zal vinden.
De inspectieaanvraag bij de IAEA voor een onafhankelijke beoordeling van de veiligheidssituatie in de kerncentrales, valt samen met een discussie over de versterking van de fysieke beveiliging van de nucleaire sites, middels de permanente aanwezigheid van gewapende wachten, naar aanleiding van een brief vanwege de Amerikaanse autoriteiten. Nochtans moeten beide discussies los van elkaar worden gezien, want de aard van de dreiging en de beschermingsmaatregelen zijn totaal verschillend. De OSART-inspectie van de IAEA zal niet slaan op de externe beveiliging van de centrales.
De organisatie van een OSART-inspectie vergt op zich een niet te onderschatten inspanning vanwege alle betrokkenen, zodat de realisatie ervan enige tijd in beslag neemt. Zij wordt door de IAEA grondig voorbereid, middels een eerste verkennend bezoek dat ongeveer één jaar voor de eigenlijke inspectie zal plaatsvinden. De missie zal 1,5 jaar na de eigenlijke inspectie worden afgesloten met een 'follow-up' bezoek. De ganse operatie zal 2,5 à 3 jaar in beslag nemen, zonder rekening te houden met de duur van de aanvraagprocedure.
3 Februari 2005
