Convenant tussen FANC, NIRAS en beroepsfederaties
Het FANC, NIRAS en de beroepsfederaties ondertekenden op 19 oktober 2007 een convenant die vanaf nu ook een structurele financiele oplossing biedt aan de ondertekenaars voor hun bijdrage inzake het opsporen en verantwoord verwijderen van dergelijke materialen
(Dhr. Minon, Directeur generaal van Niras, Dhr. De Roovere, Directeur generaal van het FANC en Dhr. Schrauben, HoofdDepartement Inrichtingen en Afval van het FANC)
Wanneer een radioactieve bron ontdekt wordt, zal het FANC, met toepassing van het principe ‘de vervuiler betaalt', proberen om deze vervuiler te identificeren en hem te vervolgen. Wordt de vervuiler niet opgespoord of staan de inspanningen voor het opsporen niet in verhouding tot de kosten die hier tegenover staan, dan wordt de bron tot weesbron verklaard en zullen de financiële kosten via het Insolvabiliteitfonds van NIRAS worden gedragen.
Tot hiertoe droegen de leden van de betrokken federaties zelf die kosten. .De mogelijk radio-actieve bronnen waarover het hier gaat kunnen zeer divers zijn: het gaat in dergelijke gevallen bvb. om historische gebruiksvoorwerpen beschilderd met een radioactieve verf, medisch afval van patiënten behandeld met radioactieve stoffen, uurwerkwijzers, mineralen en gesteenten die van nature radioactief zijn of bronnen die afkomstig zijn uit de afbraak van een oude fabrieksinstallatie.
Met dit convenant wordt een belangrijk knelpunt van de tot hiertoe gehanteerde werkwijze inzake het opsporen en beheren van die materialen weggewerkt.
De drie partijen werken reeds jaren samen om een optimaal detectienetwerk op te bouwen met het doel radioactieve bronnen en voorwerpen tijdig op te sporen die anders in het niet-nucleaire afvalbeheer of in de recyclage sector kunnen terechtkomen.
Hoe werkt het detectienetwerk?
Talrijke installaties in de niet-nucleaire sector zijn al uitgerust met meetpoorten voor de detectie van radioactieve stoffen. Een meetpoort is meestal uitgerust met twee verticale detectoren die geplaatst worden aan weerszijden van de weg waarlangs de voertuigen de site binnenrijden. Indien er radioactiviteit door de lading wordt uitgestraald die een bepaalde drempel overschrijdt (dit kan veroorzaakt worden door bijvoorbeeld rookdetectoren, kompas of oude uurwerken met lichtgevende wijzers) , gaat het alarm van de meetpoort af. .
Het FANC heeft vroeger al richtlijnen opgesteld voor de uitbaters van installaties die een meetpoort bezitten. Hierin worden stappen beschreven die door de uitbater moeten worden ondernomen wanneer het alarm afgaat.
Intussen werkt het FANC samen met de drie Gewesten aan het definiëren van de inrichtingen waar het gebruik van detectiemiddelen verplicht zou moeten worden. De finalisering hiervan zal in de nabije toekomst gebeuren
Naast de technische aanpak zal er in nauwe samenwerking met de beroepsfederaties een nieuwe informatiecampagne worden uitgewerkt voor de werknemers uit deze sectoren. Deze zal een aanvulling vormen op de opleidingen die nu reeds georganiseerd werden door het FANC en het NIRAS.
Wat wanneer een radioactief voorwerp wordt aangetroffen?
Naast de bestaande technische oplossingen is er nu dus ook een financiële regeling uitgewerkt via het convenant. Als er in het verleden een radioactieve bron werd ontdekt, en er geen eigenaar kon worden geïdentificeerd, kwamen de kosten van karakterisering en inbeslagname en verwerking van dit materiaal – ook wel weesbron genoemd - voor rekening van de ‘vinder'.
Het FANC en NIRAS hebben een financiële regeling uitgewerkt voor het beheer en de behandeling van weesbronnen als radioactief afval. Deze regeling is getroffen vanuit de zorg dat de bescherming van de bevolking en het leefmilieu niet afhankelijk mag zijn van kosten die opgelegd worden aan de vinder van de weesbronnen.
Wanneer een radioactieve bron ontdekt wordt, zal het FANC, met toepassing van het principe ‘de vervuiler betaalt', in de eerste plaats trachtenom deze vervuiler te identificeren en hem te vervolgen.
Wordt de vervuiler niet opgespoord of staan de inspanningen voor het opsporen niet in verhouding tot de kosten die hier tegenover staan, dan wordt de bron tot weesbron verklaard en zullen de financiële kosten via het Insolvabiliteitfonds van NIRAS worden gedragen.
Pro-actieve benadering
Het resultaat is een unieke samenwerking met de verschillende beroepsfederaties en professionele sectoren die zich pro-actief zullen inzetten om de problematiek van ‘de weesbronnen' op het gehele Belgisch grondgebied op te lossen en hierdoor de veiligheid van de werknemers en bevolking te garanderen. België is met dit initaitief één van koplopers in Europa.
De ondertekenende partijen zijn :
- COBEREC : Confederatie van de Belgische Recuperatie/ Confédération belge de la Récupération
- FEBEM/FEGE : Federatie van Bedrijven voor Milieubeheer /Fédération des Entreprises de gestion de l'Environnement
- GSV : Staalindustrie Verbond/Groupement de la Sidérurgie
- INTERAFVAL en VVSG : Samenwerkingsverband van de Vlaamse afvalintercommunales en Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten/Groupement des Intercommunales flamandes de déchets et Association des Villes et Communes flamandes
29 Oktober 2007
